Overstromingen in het zuidwesten van Frankrijk hebben in de Gironde geleid tot felle discussies over het onderhoud van dijken. Door aanhoudende wateroverlast, waarbij onder meer de Garonne uit haar oevers trad, raakten meerdere dijken beschadigd of overstroomd. Sommige lokale bestuurders benadrukken tekorten in de financiering en uiten kritiek op het formele overdragen van verantwoordelijkheden van de nationale overheid naar intercommunalités (samenwerkingsverbanden van gemeenten).
Sinds 2018 is het beheer en onderhoud van veel dijken in handen van intercommunalités via de Gemapi-wetgeving (Gestion des Milieux Aquatiques et Prévention des Inondations). Deze lokale instanties mogen sinds het bevoegdheidsoverdracht een extra belasting heffen via de onroerendezaakbelasting om benodigde werkzaamheden te financieren. Diverse bestuurders signaleren echter dat de financiële lasten voor kleinere gemeenten en minder bevolkte regio’s daardoor fors zijn toegenomen.
Formeel zijn intercommunalités verantwoordelijk voor het onderhoud, ondersteund door mogelijkheden tot belastingheffing. In de praktijk blijkt dit niet altijd toereikend voor structureel onderhoud; vooral kleine gemeenten geven aan dat de opgehaalde belasting de omvang van het werk dikwijls niet dekt. In sommige gemeenschappen zijn besluiten genomen om bepaalde dijken, vooral op dunbevolkte oevers, niet langer te onderhouden, wat tot lokale spanningen leidt tussen gemeenten met verschillende belangen.
Het Centre national d’évaluation des normes (CNEN), een Franse adviesinstantie voor regelgeving, gaf in september 2023 formeel aan dat het besluit tot overdracht onvoldoende was voorbereid, met name op het gebied van financiering en inschatting van toekomstige onderhoudskosten. De CNEN wijst naar een verwachting van grote investeringen in de komende jaren om dijken aan te passen aan klimaatverandering.
De Franse minister van Ecologische Transitie bevestigde recent dat de Gemapi-belasting, maximaal 40 euro per inwoner in de zwaarst getroffen regio’s, niet overal volledig wordt benut. Een overheidsvoorstel tot verhoging van dit maximum is tot nu toe door het parlement verworpen.
Onzeker is nog waar aanvullende middelen vandaan moeten komen, nu sommige lokale gemeenschappen zich niet gesteund voelen en structurele financiering tekortschiet. Volgens de verwachtingen zal pas bij het terugtrekken van het water een volledig beeld ontstaan van de schade en technische toestand van de bestaande dijken.
Eerder werd in Zuidwest-Frankrijk melding gemaakt van dijkdoorbraken door overmatige regenval en hoge waterstanden, wat de roep om duidelijkheid over verantwoordelijkheden versterkte.
Meer informatie over het Franse beleid rond waterbeheer en de Gemapi-wetgeving is te vinden op de website van het ministerie van Ecologische Transitie: ecologie.gouv.fr.
Momenteel geldt voor delen van de Gironde nog altijd een verhoogde overstromingswaarschuwing. Besluiten over structurele aanpassingen en eventuele aanpassing van financieringsverantwoordelijkheid liggen politiek en bestuurlijk nog open.
Reacties ()
Log in om mee te doen aan het gesprek en een reactie achter te laten!